تزكيه و تهذيب نفس رسول اكرم ( ص ) بر مركب سوار بود ، ميخواست بيكى از جنگها برود . مردى ركاب حضرت را گرفت و به منظور استفاده از فرصت تقاضا كرد عملى را به او بياموزد . فرمود : ما احببت ان يأتيه النّاس اليك فأته اليهم و ما كرهت ان يأتيه النّاس اليك فلا تأته اليهم . « 1 » آنچه را كه دوست دارى مردم نسبت به تو رفتار نمايند در بارهء مردم رفتار كن و آن را كه در بارهء خود مائل نيستى در بارهء مردم نيز مائل نباش . على ( ع ) بفرزندش حضرت حسن فرمود : و اجعل نفسك ميزانا فيما بينك و بين غيرك فاحبب لغيرك ما تحبّ لنفسك و اكره له ما تكره لنفسك و لا تظلم كما لا تحبّ ان تظلم و احسن كما تحبّ ان يحسن اليك و استقبح من نفسك ما تستقبح من غيرك . « 2 » نفس خويش را بين خود و مردم ميزان قرار بده ، آن را براى مردم دوست بدار كه براى خود دوست دارى ، در بارهء ديگران به چيزى بىميل باش كه نسبت به خود بىميلى ، بمردم ستم نكن همانطور كه نميخواهى به تو ستم شود ، بمردم نيكى كن همانطور كه مائلى در باره‌ات نيكى كنند ، از خود قبيح بشناس چيزى را كه از دگران قبيح ميشناسى .

--> ( 1 ) محجة البيضاء جلد 3 صفحهء 371 ( 2 ) تحف العقول صفحهء 74